Scheiden en de hypotheek

De hypotheek na de scheiding

In het gewone dagelijkse leven is de hypotheek voor velen sowieso vaak een ingewikkeld onderwerp. Hoeveel kunnen we lenen, welke hypotheekvorm past bij ons en voor welke kredietverstrekker gaan we kiezen? Er zijn zoveel vragen te stellen en beslissingen te nemen. Dat is bij een scheiding niet anders: er zitten veel haken en ogen aan het ontvlechten van jouw eigen woning en de hypotheek bij een scheiding, ook fiscaal gezien. Wat komt er over het algemeen allemaal bij kijken? Wij helpen je op deze pagina graag op weg, download ook onze gratis ‘checklist scheiden hypotheek’!

Onafhankelijke hypotheekscan

Een grote zorg voor mensen die gaan scheiden zijn de woonmogelijkheden. Bij een koophuis wordt vaak als eerste de vraag gesteld of één van de partners in de woning kan blijven wonen. En wat de hypotheekmogelijkheden voor de vertrekkende partner zijn, kan hij/zij een nieuwe woning kopen? Het is belangrijk dat voor de ondertekening van het scheidingsconvenant duidelijk is of de woonwensen inderdaad realiseerbaar zijn. Dat gaat in ieder geval stukken verder dan het invullen van een hypotheekrekenmodule. Zo zijn er soms creatieve oplossingen mogelijk om de woonwensen toch te realiseren. Met onze onafhankelijke hypotheekscan kunnen wij snel inzichtelijk maken of jouw woonwensen haalbaar zijn.

Wat zijn de mogelijkheden voor de hypotheek bij de scheiding?

Allereerst is het natuurlijk de vraag wat er met het huis gaat gebeuren. Gaan jullie het huis verkopen, omdat geen van beiden de wens heeft om in het huis te blijven wonen? Of wil jij of jouw ex-partner juist graag in het huis blijven wonen en de hypotheek overnemen? Dan moet allereerst beoordeeld worden of die partner dat ook kan betalen. Een andere optie is om na de scheiding nog samen eigenaar van de woning te blijven als jullie omstandigheden daarnaar vragen. Hierbij moet wel goed over de financiële en fiscale gevolgen worden nagedacht.

Wat voor jou of jouw ex-partner de mogelijkheden zijn voor de koopwoning en de hypotheek is tevens mede afhankelijk van op welke wijze jullie hebben samengeleefd: getrouwd in (beperkte) gemeenschap van goederen, op huwelijksvoorwaarden, samenwonen met/zonder samenlevingscontract of een geregistreerd partnerschap met/zonder partnerschapsvoorwaarden. En overweeg je te gaan scheiden van tafel en bed? Voor deze vorm van scheiden zijn dezelfde vraagstukken van toepassing, omdat jullie de koopwoning ook moeten gaan verdelen. 

Gevolgen voor de hypotheek bij verkopen van het huis

Ga je het huis verkopen? Dan kun je met de opbrengst van de verkoop de openstaande hypotheekschuld aflossen. Je moet hierbij wel rekening houden met een eventuele onderwaarde of bovenwaarde van het huis:

  • Bij een onderwaarde – de opbrengst van de woning is lager dan de hypotheekschuld – blijf je met een restschuld zitten
  • Als de opbrengst hoger dan de hypotheekschuld is, dan is er sprake van overwaarde

Zowel de onder- als de overwaarde moet je met elkaar verdelen. Wat de verdeling precies is, hangt af van de afspraken die oorspronkelijk voor de hypotheek zijn gemaakt. Ben je samen de eigenaar van het huis of heb je andere afspraken gemaakt? Daarnaast kunnen investeringen vanuit privévermogen door één of beide partners nog een rol spelen.

Bij scheiden de hypotheek overnemen

Als je de hypotheek wilt overnemen, dan moet bekeken worden of het op één naam zetten van de hypotheek financieel haalbaar is. Om dit te kunnen bepalen moet wel eerst jouw financiële situatie na de scheiding duidelijk zijn. Alle financiële zaken, zoals de alimentatie, het vermogen en de schulden, moeten inzichtelijk zijn om te bekijken of je de hypotheek kunt overnemen. Bovendien moet de geldverstrekker instemmen met de wijzigingen en/of extra leningen die nodig zijn om de hypotheek te kunnen overnemen. Als je de hypotheek na de scheiding op één naam wilt zetten, dan moet je jouw ex-partner uitkopen. Hierbij komt ook de onder- of overwaarde van het huis om de hoek kijken, als ook eventuele bijbehorende spaarproducten.

Soepelere inkomenstoets hypotheek

Wil je het huis overnemen en jouw ex-partner uitkopen, dan moet je een nieuwe hypotheek afsluiten. De bank toetst, zoals gebruikelijk, of jouw inkomen past bij de woonlasten. En, geloof het of niet, bij een scheiding gaan banken daar veel soepeler mee om dan bij ‘gewone’ hypotheekaanvragen. Dit geldt zowel bij echtscheiding als bij het verbreken van de samenleving bij ongehuwd samenwonenden.

Normaal gesproken toetst de bank of jouw inkomen hoog genoeg is om de fictieve last van de hypotheek te kunnen dragen. De bank moet daarbij uitgaan van een aflossing in dertig jaar, ook als daar geen sprake van is. Bij een (echt)scheiding is de situatie omgekeerd: de bank kijkt niet naar een fictieve woonlast, maar of de werkelijke (nieuwe) woonlast bij jouw inkomen past. De huidige extreem lage rente – vanaf ± 1,1% voor 10 jaar vast* – helpt natuurlijk enorm bij het beperken van de woonlast.

Om gedwongen verkoop van de woning te voorkomen mag de bank in deze situatie ook nog eens rekenen met een fors hogere woonquote. Door deze hogere woonquote ontstaat er bij een scheiding zo’n 40% meer leenruimte t.o.v. een ‘gewone’ hypotheek. Een rekensom via een willekeurige website geeft daarom per definitie een verkeerd beeld.

Conclusie: de mogelijkheden om een hypotheek te krijgen na een echtscheiding zijn erg ruim, vooral om er maar voor te zorgen dat je de woning niet gedwongen hoeft te verkopen. Laat je hierbij wel adviseren door een onafhankelijke deskundige op het gebied van hypotheken bij echtscheiding, zoals de Scheidingsplanner.

* rente op 15 december 2021 en afhankelijk van vele factoren.

Persoonlijke tip van de Scheidingsplanner

Als je te maken hebt met gescheiden huishoudingen, dan is het belangrijk om goede afspraken te maken over wie welke kosten zal dragen. Soms worden alle huisvestingskosten gezamenlijk gedragen, dus de kosten van de echtelijke woning en de nieuwe woonruimte waar één van beiden is gaan wonen. Vrijwel altijd zal dit een tijdelijk oplossing zijn. Vaak totdat de woning of verkocht is, of toegedeeld aan één van beiden. Het is verstandig om ook de financiële afspraken voor zo’n overgangsperiode in het convenant vast te leggen.

Scheidingsplanner Rudi Mertens

Hypotheek na scheiding op beider naam

Soms kunnen de omstandigheden je tot de keuze leiden om de hypotheek na de scheiding op beider naam te laten staan. Hier moet je echter wel goed over nadenken. Zo moet je na de scheiding nog goed met elkaar over het huis kunnen blijven communiceren, je blijft immers samen eigenaar van het huis. Ook heeft deze keuze allerlei financiële en belastingtechnische gevolgen, zoals:

  • Het is in deze situatie vaak lastig om een hypotheek af te sluiten voor een nieuwe woning, omdat de oude woning in de berekening meetelt
  • De tweejaarsperiode voor de hypotheekrenteaftrek volgens de scheidingsregel

Maak eveneens bij het op beider naam laten staan van de hypotheek na de scheiding duidelijke afspraken met elkaar over hoe je de kosten van de woning gaat verdelen en hoelang deze situatie maximaal mag duren. Realiseer je dat je bij deze keuze samen de hoofdelijke aansprakelijkheid blijft dragen en dus samen verantwoordelijk blijft voor de hypotheekschuld.

Hoe werkt uitkopen bij een scheiding?

Om antwoord te kunnen geven op de vraag hoe uitkopen werkt, moet eerst de huidige hypotheek goed in kaart gebracht worden:

  • Hoe ziet de hypotheek er precies uit?
  • Staat de hypotheek op beider naam of juist niet?
  • Welke rentepercentages zijn van toepassing, hoelang staat dat percentage nog vast en vanaf wanneer staat dat percentage al vast?
  • Welke levensverzekeringen of spaar-/beleggingsrekeningen zijn gekoppeld aan de hypotheek?

Als duidelijk is hoe de hypotheek is opgebouwd en wat de taxatiewaarde van woning is, kan vervolgens bepaald worden of er over- of onderwaarde in het huis zit. Aan de hand van deze uitkomst wordt bepaald hoe jij en jouw ex-partner elkaar moeten uitkopen:

  • Als de taxatiewaarde hoger is dan de huidige hypotheek, dan is er sprake van overwaarde. Je moet in deze situatie jouw ex-partner uitkopen en de overwaarde delen met jouw ex-partner. Hou ook rekening met eventuele aan de hypotheek verbonden spaarproducten
  • Is er echter sprake van onderwaarde, dan moet jouw ex-partner de helft van de onderwaarde aan jou uitbetalen. Ook bij onderwaarde spelen eventuele aan de hypotheek verbonden spaarproducten een rol

Hoe zit het met de belastingregels bij het overnemen van de hypotheek?

De belastingregels zijn bij een scheiding met een eigen huis en hypotheek erg complex. Je krijgt te maken met zaken rondom het fiscaal partnerschap, de scheidingsregeling en de bijleenregeling. Je leest hier meer over op ‘Scheiden en belasting’. De Belastingdienst constateert jaarlijks veel fouten in de belastingaangifte na de scheiding. Vooral de belastingregels rondom de eigen woning leveren vaak problemen op. De oorzaak daarvan is dat men vaak als laatste aan de belastingaangifte en de toeslagen denkt en dat men niet op de hoogte is van de fiscale regels en mogelijkheden. In het artikel ‘De belastingaangifte na de scheiding: waar gaat het mis?’ lees je hier meer over.

Nieuwe hypotheek na scheiding

Heb je na de scheiding een nieuwe hypotheek nodig, omdat je een nieuwe woning wilt kopen? Bepaal dan ook welk bedrag je aan eigen middelen kunt inbrengen, welk belang je hecht aan het aflossen van de hypotheekschuld en in welke vorm je een hypotheek wenst af te sluiten. Hierin spelen zowel de fiscale als de hypothecaire regelgeving een rol. Vind je het lastig om deze vragen te beantwoorden? Schakel dan altijd een financieel deskundige in. Wij kunnen met onze hypotheekscan al tijdens het scheidingstraject beoordelen welke woonwensen er voor je mogelijk zijn of niet. Wij bekijken jouw huidige situatie en zetten alle keuzemogelijkheden voor je op een rij. Hierdoor kunnen wij je snel duidelijkheid en rust geven.

Scheiden op latere leeftijd en de hypotheek

Welke woonwensen er na de scheiding mogelijk zijn, ligt bij een grijze scheiding ingewikkelder. Als je na de scheiding een nieuw huis wilt gaan kopen of de huidige woning wilt overnemen, dan worden je hypotheekmogelijkheden niet alleen gebaseerd op het inkomen dat je momenteel verdient. Ook jouw pensioeninkomen wordt in de hypotheekbeoordeling betrokken. Hypotheekverstrekkers kijken namelijk ook naar wat je binnenkrijgt na jouw pensioen als je bij de hypotheekaanvraag binnen 10 jaar van de AOW-leeftijd zit. Daarnaast heeft jouw huis waarschijnlijk veel overwaarde. Wanneer een van beiden in het huis wil blijven wonen, dan moet de ex-partner uitgekocht worden. Dit gaat vaak om grotere bedragen en is dit dan financieel haalbaar?

Lees meer over scheiden op latere leeftijd

Hoe zit het met de boeterente bij een scheiding?

Als je het huis verkoopt en de opbrengst gebruikt voor het aflossen van de hypotheek, betaal je over het algemeen geen boeterente aan de hypotheekverstrekker. Als je bij het op één naam zetten van de hypotheek bij dezelfde geldverstrekker blijft, dan wordt er meestal ook geen boeterente doorberekend. Sluit je de hypotheek echter over naar een andere aanbieder, dan betaal je bij de meeste geldverstrekkers een boeterente. Check altijd de voorwaarden van jouw hypotheekverstrekker voor afwijkende voorwaarden!

Checklist scheiden hypotheek

Vind je het lastig om alles op het gebied van scheiden en de hypotheek op een rijtje te zetten? Wij kunnen ons dat best voorstellen. Daarom hebben we voor jou een ‘checklist scheiden hypotheek’ samengesteld. De checklist helpt je op weg met het in kaart brengen van alle gegevens rondom de hypotheek. Ook biedt het een overzicht van alle documenten die je bij de hypotheekverstrekker moet aanleveren. Je kunt de ‘checklist scheiden hypotheek’ hier gratis aanvragen.

Echtscheidingsconvenant hypotheek

Je bent niet verplicht om een echtscheidingsconvenant op te stellen, het helpt je echter wel om problemen te voorkomen. Zo leert de ervaring dat een hypotheekverstrekker bijna altijd om een convenant vraagt, zodra je een hypotheek gaat aanvragen. De geldverstrekker wil namelijk altijd vaststellen of er nog rechten of plichten voortvloeien uit jouw vorige huwelijk om jouw aanvraag te kunnen beoordelen. Daarnaast is het echtscheidingsconvenant hét houvast voor derden: de bank, de notaris en de belastingdienst. Tot slot voorkomt een gedegen echtscheidingsconvenant toekomstige struikelblokken met alle procedurele gevolgen van dien.

Onze hulp bij scheiden en de hypotheek

De hypotheek en de eigen woning vormen bij een scheiding een lastige klus, zeker als een van beiden in het eigen huis wil blijven wonen. Wat is de waarde van de woning en de hoogte van de resterende hypotheekschuld? Kan de hypotheek financieel overgenomen worden? De Scheidingsplanner helpt je hier graag bij, of je het huis nu wilt behouden of wilt verkopen. Wij zetten met behulp van onze hypotheekscan alle financiële zaken voor je op een rij en geven antwoord op praktische vragen, zoals welke fiscale gevolgen op jouw situatie van toepassing zijn.

Wij kunnen tijdens het traject voor je alvast inzichtelijk maken of jouw woonwensen financieel haalbaar zijn. Zodra dit duidelijk is en je hier beiden mee akkoord gaat, dan verwerken wij dit in het echtscheidingsconvenant. Op deze wijze sluit het convenant goed aan bij jouw financieringswensen en heb je snel duidelijkheid. Meer weten? Maak gerust een afspraak voor een vrijblijvend kennismakingsgesprek.

Bij een scheiding spelen de financiën sowieso een even belangrijke rol als de juridische rechten en plichten. Je kunt pas echt vooruitkijken als je inzicht in je financiële toekomst hebt. In onze totaaloplossing combineren wij financieel, fiscaal en juridisch advies. Al onze scheidingsadviseurs zijn financiële experts en weten precies hoe het werkt met het huis, de hypotheek, de alimentatie, het bedrijf, noem maar op. Door ons financieel advies kunnen wij je vrij snel inzicht, overzicht en perspectief op jouw leven na de scheiding bieden. Wij kunnen je op basis van mediation begeleiden of - als dat echt niet lukt - eenzijdig/alleen bijstaan.

Mediation bij een scheiding

Mediation

Wij helpen jullie bij voorkeur op basis van mediation. Onze mediators begeleiden de gesprekken en houden de onderlinge communicatie op gang. Tijdens de mediation zorgen zij ervoor dat je samen duurzame afspraken maakt, die draagvlak hebben voor de toekomst. Wij denken altijd creatief en oplossingsgericht met je mee om alle opties op tafel te krijgen, zodat je tot overeenstemming kunt komen.

Bij de Scheidingsplanner is de mediator en financieel adviseur dezelfde persoon. Hierdoor weten wij heel snel of bepaalde wensen ook echt financieel haalbaar zijn. Deze aanpak zorgt voor een kostenbesparende en vlotte afwikkeling van jouw scheiding.

Eenzijdig scheiden

Lukt het om bepaalde redenen niet om samen aan tafel afspraken te maken? Wij kunnen je ook helpen bij een eenzijdige scheiding. Wij zijn dan jouw vertrouwenspersoon en behartigen jouw belangen. We proberen wel om er in goed overleg met de andere partij samen uit te komen om langdurige procedures zoveel mogelijk te voorkomen. Uiteraard brengen wij bij een eenzijdige scheiding ook jouw financiële toekomst volledig in kaart. Ook in dit traject denken wij creatief en oplossingsgericht met je mee om alle opties op tafel te krijgen, zodat je tot overeenstemming kunt komen.

Onze hulp bij een eenzijdige scheiding

Vrijblijvend kennismaken

Een scheidingstraject is een vertrouwenstraject. Vertrouwen geven en krijgen begint met persoonlijk kennismaken, iets van de Scheidingsplanner graag met jou doet. Ons vrijblijvend kennismakingsgesprek geeft jou de gelegenheid om jouw verhaal te vertellen en jouw vragen te stellen. Wij nemen de tijd om jouw situatie te inventariseren en jouw vragen te beantwoorden. Ook geven we je meer inzicht in onze werkwijze. Maak gerust een afspraak, wij nemen de kosten voor onze rekening.

Terug naar boven