De onderhoudsplicht

Wat betekent de onderhoudsplicht na de scheiding?

Na de scheiding hebben ex-partners een onderhoudsverplichting tegenover elkaar en tegenover hun eventuele kinderen. Deze onderhoudsverplichting is wettelijk geregeld en vastgelegd in het Burgerlijk Wetboek. De afspraken die je met elkaar maakt over de onderhoudsplicht worden opgenomen in het scheidingsconvenant.

Persoonlijke tip van de Scheidingsplanner

Als je gaat scheiden en de afspraken vastlegt in een scheidingsconvenant, dan is het ook verstandig om af te spreken of en hoe je na de 21-jarige leeftijd van een kind nog blijft bijdragen aan de kosten van levensonderhoud en/of studie. Je bent tot 21 jaar namelijk onderhoudsplichtig, maar als een kind gaat studeren, dan is het vaak niet met 21 jaar klaar. Onze tip is om daar in ieder geval over na te denken en zaken op voorhand samen met de andere ouder vast te leggen. Dat kan discussie achteraf voorkomen. Zijn de kinderen al een jaar of 16? Bespreek het dan ook alvast met hen, ga met ze in gesprek en proef hoe zij er over denken. Is weliswaar ook een momentopname, maar het is wel voorbereiden op een situatie die vaak al vrij vlot volgt. Immers, tijd gaat vaak sneller dan we beleven.

Scheidingsplanner Norman Talma

Wie hebben een onderhoudsverplichting?

De onderhoudsplicht van ex-partners ten opzichte van elkaar geldt wettelijk als je gehuwd bent of een geregistreerd partnerschap hebt. Hierbij maakt het niet of je in (beperkte) gemeenschap van goederen gehuwd bent of op huwelijkse voorwaarden. Voor samenwoners is de onderhoudsplicht niet wettelijk geregeld, zonder samenlevingscontract ben je elkaar dus eigenlijk niks verplicht. Heb je wel een samenlevingscontract? Kijk dan in het contract na of je hier destijds misschien wel afspraken over hebt opgenomen.

De onderhoudsplicht ten opzichte van de kinderen geldt voor alle ouders, dus ongeacht of je gehuwd of geregistreerde partners bent of samenwoont (met en zonder samenlevingscontract).

Hoe zit het met de onderhoudsplicht voor partners?

Na de scheiding ben je verplicht om financieel voor elkaar te blijven zorgen. Als jouw ex-partner niet in zijn of haar eigen levensonderhoud kan voorzien, dan ben je onderhoudsplichtig en moet je alimentatie gaan betalen. In principe draagt de partner met het hoogste inkomen bij aan de kosten van levensonderhoud van de partner met het laagste inkomen. Er wordt op basis van een zogenoemde draagkrachtberekening bepaald of en in hoeverre een bijdrage kan worden betaald.

Hoelang de onderhoudsplicht duurt hangt van je situatie af. Maar let op! Het hoeft echter niet altijd zo te zijn dat er partneralimentatie met elkaar overeengekomen wordt. Dit kan aan de uitkomst van de berekeningen liggen, maar ook aan de afspraken die je met elkaar maakt. Je kunt namelijk altijd in onderling overleg afwijkende afspraken vaststellen, dit geldt ook voor samenwoners.

Hoe zit met de onderhoudsplicht van ouders voor kinderen?

Ouders zijn wettelijk verantwoordelijk voor de verzorging en opvoeding van hun kinderen. Voor de kinderen ben je daarom beiden, naar draagkracht, onderhoudsplichtig. De bijdrage die je betaalt of ontvangt voor de kosten van het onderhoud van jouw kinderen wordt kinderalimentatie genoemd. Bij het vaststellen van het alimentatiebedrag spelen meerdere factoren een rol, zoals de draagkracht, de behoefte van de kinderen om dezelfde dingen te kunnen blijven doen en de zorgregeling. Alle afspraken rondom de kinderen en de onderhoudsplicht leg je vast in het ouderschapsplan dat je wettelijk verplicht bent om op te stellen, deze verplichting geldt ook voor samenwoners en geregistreerde partners.

Wat verandert er in de onderhoudsplicht van ouders na 18 jaar?

Je hebt een onderhoudsplicht, totdat de kinderen 21 jaar worden. Dit wordt ook wel de voortgezette onderhoudsplicht genoemd. Tot die tijd blijf je dus verplicht om bij te dragen aan de kosten van levensonderhoud en studie, ongeacht of jouw kinderen wel of niet thuis wonen. Je bent er dus nog steeds verantwoordelijk voor dat jouw kinderen onderdak, kleding, voeding, scholing en medische hulp krijgen. Er verandert dus niets op het moment dat de kinderen 18 jaar oud worden, behalve dat vanaf deze leeftijd het vastgestelde bedrag in beginsel direct aan het kind wordt betaald, tenzij hierover bij de scheiding andere afspraken zijn gemaakt en het kind daarin berust. Je kunt de gemaakte afspraken overigens wel wijzigen als de situatie van jezelf of van jouw ex-partner veranderd. Denk hierbij aan gewijzigde financiële omstandigheden, je kunt het bedrag dan laten herberekenen.

En in de onderhoudsplicht van ouders na 21 jaar?

Je bent als ouders niet meer financieel verantwoordelijk voor jouw kinderen als zij 21 jaar oud zijn. De verplichting tot het betalen van kinderalimentatie eindigt daarom als het kind deze leeftijd bereikt, tenzij het kind kan aantonen dat hij of zij zelf niet in het eigen levensonderhoud kan voorzien en dus nog behoeftig is. Daarnaast kun je zelf in afwijkende afspraken hebben vastgelegd dat je als ouder – nadat het kind 21 jaar is geworden – nog in de kosten blijft bijdragen, bijvoorbeeld omdat jouw kind nog studeert. Hierdoor kan een kind na zijn 21ste verjaardag toch nog recht op alimentatie hebben.

Heeft een stiefouder een onderhoudsplicht voor stiefkinderen?

Ben je als stiefouder getrouwd of heb je een geregistreerd partnerschap met de ouder van een minderjarig kind dat hoofdzakelijk bij jou woont? Dan heb je als stiefouder een onderhoudsplicht ten aanzien van dit stiefkind. Dit geldt ook als je samenwoont en je beide wettelijk het ouderlijk gezag hebt over dit kind.

Kunnen ouders de onderhoudsplicht weigeren?

Je kunt de onderhoudsplicht als ouders met ouderlijk gezag niet weigeren, omdat je de wettelijke verplichting hebt om tot hun 21ste verjaardag voor jouw kinderen te zorgen. Een ontheffing van de onderhoudsplicht is dus ook niet mogelijk. Je mag ook niet stoppen met het betalen van de kinderalimentatie, omdat je bijvoorbeeld jouw kinderen niet ziet of omdat je ex-partner de afspraken niet nakomt.

Vragen of een afspraak maken?

De Scheidingsplanner kijkt bij de berekening van een mogelijke alimentatie allereerst naar de daadwerkelijke belangen van beide personen en de onderliggende drijfveren. Vervolgens worden deze gegevens transparant en voor beiden inzichtelijk verwerkt in een berekening van het besteedbaar inkomen na de scheiding. Hierbij houden we rekening met alle daadwerkelijke (voorspelde) uitgaven die beide partners na de scheiding hebben. Beide ex-partners kijken op die manier bij elkaar in de portemonnee en kunnen vervolgens samen beoordelen wat nu redelijk naar elkaar toe is. Dus niet redelijkheid op basis van bedachte globale richtlijnen, maar redelijkheid op basis van eigen inzicht en overleg. Uiteraard vergelijken wij vervolgens altijd de berekeningen en uitkomsten met de richtlijnen van het Rapport alimentatienormen.

Terug naar boven