Scheiden en belasting

De Belastingdienst en scheiden

De Belastingdienst en scheiden, leuker kunnen we het niet maken. De Belastingdienst constateert jaarlijks veel fouten in gemaakte afspraken en opgestelde echtscheidingsconvenanten. Conclusie is dat er enerzijds tijdens de scheiding te weinig aandacht wordt besteed aan zaken rondom scheiden en de Belastingdienst. En anderzijds dat veel scheidingsbegeleiders die niet financieel onderlegd zijn niet voldoende kennis in huis hebben om de scheiding op dit gebied goed te begeleiden. Wij besteden op deze pagina graag in hoofdlijnen aandacht aan de fiscale gevolgen van een scheiding.

Fiscale gevolgen scheiding

Een scheiding kent, naast juridische, ook veel fiscale wet- en regelgeving die invloed hebben op alle afspraken die je over de financiële vraagstukken met elkaar maakt. Als je tijdens het scheidingstraject hier geen rekening mee houdt en dit niet laat doorrekenen, dan kun geld mislopen of zelfs voor boetes komen te staan. Bedenk ook dat die fiscale wet- en regelgeving vaak niet voor één uitleg vatbaar zijn, laat je dus begeleiden door scheidingsbemiddelaar die fiscaal goed onderlegd is. De Scheidingsplanner is één van de weinige partijen die je ook op fiscaal gebied goed kan adviseren.

Van alle financiële onderwerpen zijn dit de vier vraagstukken die de meeste valkuilen op fiscaal gebieden kennen:

  • De eigen woning
  • Het fiscale partnerschap
  • Verdeling van het pensioen
  • Alimentatie

We lichten deze onderwerpen hieronder verder toe.

De Belastingdienst bij een echtscheiding met een eigen woning

Vooral de eigen woning en de hypotheek zijn belastingtechnisch vaak complex. Vragen die meespelen zijn wanneer jij of jouw ex-partner de woning heeft verlaten en of jullie samen nog als fiscale partners aangifte willen doen. Jullie moeten in ieder geval de waarde van de woning met elkaar verdelen als jullie samen eigenaar zijn van de woning. Hierbij kan er sprake zijn van overwaarde of onderwaarde. Jullie moeten dit met elkaar verrekenen, anders ziet de Belastingdienst dit mogelijk als een schenking en dat heeft weer allerlei andere gevolgen. Bij een overwaarde kunnen tevens de zogenoemde bijleenregeling en de verplichte aflossing van de hypotheekschuld meespelen. Dit heeft invloed op de hypotheekrenteaftrek van een eventueel nieuw aangekochte woning. Daarnaast zullen jullie tevens voor de renteaftrek de tweejaarperiode volgens de scheidingsregel goed in de gaten moeten houden.

In het artikel ‘Belastingdienst echtscheiding eigen woning’ lees je hier meer over.

Hoe zit het met het fiscaal partnerschap?

Jullie zijn fiscaal partner als jullie getrouwd zijn of een fiscaal partnerschap hebben. Ook samenwoners met een samenlevingscontract hebben een fiscaal partnerschap. Dit geldt ook voor samenwoners met kinderen. Er zijn nog meer situaties waarin je een fiscaal partnerschap hebt, alle bijzonderheden vind je op de website van de Belastingdienst. Voor het scheidingstraject geldt: zolang jullie beiden op één adres staan ingeschreven, hebben jullie een fiscaal partnerschap met elkaar.

Hoe lang ben je fiscaal partner na de scheiding?

Jullie verbreken het fiscale partnerschap op het moment dat jullie niet meer op hetzelfde adres staan en ingeschreven én bij een huwelijk of geregistreerd partnerschap het verzoekschrift is ingediend bij de rechtbank. Als je het hele jaar van je scheiding nog op één adres met je ex-partner staat ingeschreven, dan blijf je dit hele jaar fiscaal partner van elkaar en moeten jullie samen aangifte doen. Dit geldt ook als jullie in het jaar na de scheiding nog samen onder één dak blijven wonen.

Wat is beter: samen aangifte doen of apart?

In het jaar dat het fiscale partnerschap wordt verbroken kunnen jullie voor bepaalde posten ervoor kiezen om het gehele jaar elkaars fiscale partners te blijven. Dat kan soms gunstig zijn, je moet dan dus wel samen aangifte doen. Belastingtechnisch kan het soms zelfs in jullie voordeel zijn om het verzoekschrift tot echtscheiding later in te dienen ten gunste van bepaalde fiscale gevolgen. Of juist wat eerder in de afhandeling van de scheiding. Jullie Scheidingsplanner geeft jullie hierover graag advies.

De Belastingdienst en het pensioen

Er worden tijdens een scheiding nog wel eens andere afspraken over de verdeling van het pensioen gemaakt. Bijvoorbeeld omdat één van de partners de overwaarde van de woning niet gefinancierd krijgt om de andere partner uit te kopen. De oplossing wordt dan soms gevonden in een uitruil van het recht op de overwaarde en het recht op het te verevenen pensioen. Volgens de Belastingdienst kan dit echter niet zomaar, dus laat je hierover goed adviseren.

Alimentatie en belasting

De kinderalimentatie kent geen gevolgen voor de belastingaangifte. Dit geldt niet voor de partneralimentatie. Voor de betaler is de partneralimentatie namelijk voor de belasting aftrekbaar en voor de ontvanger belast. Op basis van nieuwe belastingwetgeving wordt het percentage waartegen kan worden afgetrokken stapsgewijs afgebouwd naar 37% in 2023. Wat zijn echter de beste keuzes als je het bedrag van de partneralimentatie in één keer wilt afkopen? Hoe zit het bovendien als de partneralimentatie in natura uitbetaald wordt, bijvoorbeeld omdat de ex-partner de huur of de hypotheek van de woning betaalt? Ook hier is het belangrijk om vooraf alle gevolgen voor de Belastingdienst goed in kaart te brengen, dus voordat jullie een beslissing nemen.

De inkomstenbelasting na de scheiding: wat moet je doen?

Een aantal belangrijke zaken waar je niet al te lang mee moet wachten zijn:

  • DigiD aanvragen of wijzigen: het is belangrijk dat als jullie uit elkaar gaan jij zelf een eigen DigiD aanvraagt, als je die nog niet hebt. Heb je al wel een eigen DigiD, wijzig dan jouw wachtwoord.
  • Kijk naar jouw voorlopige aanslag inkomstenbelasting: door de scheiding verandert je financiële situatie. Dit heeft onvermijdelijk gevolgen voor de belasting die je betaalt of terugkrijgt. Zo mag je bijvoorbeeld de partneralimentatie die je betaalt opgeven als aftrekpost in jouw aangifte. Als je echter partneralimentatie ontvangt, moet je belasting gaan betalen. Ook moet bij ver- en aankoop van een woning de voorlopige teruggaaf die je ontvangt wellicht bijgesteld worden. Pas daarom, zodra jouw nieuwe financiële situatie duidelijk is, jouw voorlopige aanslag aan, zodat je financiële verrassingen kunt voorkomen.
  • Algemene heffingskorting: ontvang je nu een algemene heffingskorting en ga je na de scheiding aan het werk of een uitkering aanvragen? Denk er dan aan dat je deze heffingskorting ook via jouw werkgever of uitkeringsinstantie gaat ontvangen. Als je de algemene heffingskorting die je nu ontvangt niet stopzet, ga je de korting dus dubbel ontvangen. Laat de korting dus stopzetten om te voorkomen dat je later een groot bedrag moet terugbetalen.
  • Kindgebonden budget: het kindgebonden budget dat je ontvangt zal na de scheiding zeer waarschijnlijk wijzigen. Dat geldt tevens voor de eventuele kinderopvangtoeslag.
  • Beoordeel ook goed welke invloed de scheiding heeft op eventuele toeslagen, zoals de huur- en zorgtoeslag.

Persoonlijke tip van de Scheidingsplanner

 

Voorkom verrassingen achteraf en besteed in het kader van je scheiding voldoende aandacht aan de vaak vergeten fiscale consequenties van jullie afspraken!

Scheidingsplanner Wim de Zwart

Belastingdienst scheiden checklist

De Belastingdienst heeft een online checklist scheiden ontwikkeld, waarmee je jouw persoonlijke checklist kunt samenstellen. Na het beantwoorden van vragen over jouw persoonlijke situatie krijg je een overzicht te zien van welke zaken je moet gaan regelen. Ga hier naar de ‘Belastingdienst scheiden checklist’.

De belastingaangifte na de scheiding: waar gaat het mis?

De Belastingdienst constateert jaarlijks veel fouten in de aangifte inkomstenbelasting na de scheiding. De oorzaak is dat scheidende partners te vaak als laatste of zelfs helemaal niet aan de belastingaangifte en de toeslagen denkt. Daarnaast is men over het algemeen niet op de hoogte van de wettelijke fiscale regels en mogelijkheden. Hierdoor kan men veel geld mislopen of juist een boete krijgen. De Belastingdienst geeft dan ook het advies om tijdens de scheiding direct de gemaakte afspraken fiscaal te laten te controleren. Lees meer over ‘De belastingaangifte na de scheiding: waar gaat het mis?’.

Welke kosten van de scheiding zijn aftrekbaar?

Als aftrekposten van de scheiding kun je alleen de kosten voor het verkrijgen of behouden van de partneralimentatie indienen. De alimentatiegerechtigde mag de door hem/haar hiervoor betaalde kosten als aftrekpost opvoeren voor de inkomstenbelasting. Deze aftrekposten bevatten om onder meer:

  • Advocaatkosten/kosten mediator
  • Telefoonkosten
  • Portokosten
  • Reiskosten
  • Incassokosten

Financieel advies bij een scheiding

Bij een scheiding spelen de financiën een even belangrijke rol als de juridische rechten en plichten. Je kunt pas echt vooruitkijken als je inzicht in je financiële toekomst hebt. In onze totaaloplossing combineren wij financieel, fiscaal en juridisch advies. Al onze scheidingsadviseurs zijn financiële experts en weten precies hoe het werkt met het huis, de hypotheek, de alimentatie, het bedrijf, noem maar op.

Wij helpen je dus ook om alle belastingzaken in kaart te brengen en bekijken samen met jou wat de beste keuzes zijn. Zo weet je zeker wat de gevolgen zullen zijn voor de belasting en toeslagen. Bovendien heb jij de zekerheid dat de gemaakte afspraken goed in het echtscheidingsconvenant worden vastgelegd, zodat je later niet voor verrassingen komt te staan. Door ons allesomvattend financieel advies kunnen wij je vrij snel inzicht, overzicht en perspectief op jouw leven na de scheiding bieden. Wij kunnen je op basis van mediation begeleiden of - als dat echt niet lukt - eenzijdig/alleen bijstaan.

Mediation bij een scheiding

Mediation

Wij helpen jullie bij voorkeur op basis van mediation. Onze mediators begeleiden de gesprekken en houden de onderlinge communicatie op gang. Tijdens de mediation zorgen zij ervoor dat je samen duurzame afspraken maakt, die draagvlak hebben voor de toekomst. Wij denken altijd creatief en oplossingsgericht met je mee om alle opties op tafel te krijgen, zodat je tot overeenstemming kunt komen.

Bij de Scheidingsplanner is de mediator en financieel adviseur dezelfde persoon. Hierdoor weten wij heel snel of bepaalde wensen ook echt financieel haalbaar zijn. Deze aanpak zorgt voor een kostenbesparende en vlotte afwikkeling van jouw scheiding.

Eenzijdig scheiden

Lukt het om bepaalde redenen niet om samen aan tafel afspraken te maken? Wij kunnen je ook helpen bij een eenzijdige scheiding. Wij zijn dan jouw vertrouwenspersoon en behartigen jouw belangen. We proberen wel om er in goed overleg met de andere partij samen uit te komen om langdurige procedures zoveel mogelijk te voorkomen. Uiteraard brengen wij bij een eenzijdige scheiding ook jouw financiële toekomst volledig in kaart. Ook in dit traject denken wij creatief en oplossingsgericht met je mee om alle opties op tafel te krijgen, zodat je tot overeenstemming kunt komen.

Onze hulp bij een eenzijdige scheiding

Vrijblijvend kennismaken

Een scheidingstraject is een vertrouwenstraject. Vertrouwen geven en krijgen begint met persoonlijk kennismaken, iets van de Scheidingsplanner graag met jou doet. Ons vrijblijvend kennismakingsgesprek geeft jou de gelegenheid om jouw verhaal te vertellen en jouw vragen te stellen. Wij nemen de tijd om jouw situatie te inventariseren en jouw vragen te beantwoorden. Ook geven we je meer inzicht in onze werkwijze. Maak gerust een afspraak, wij nemen de kosten voor onze rekening.

Terug naar boven