Kinderen in een scheiding: ruimte voor hun belangen

In ons ‘Artikel van de maand’ belicht een van onze Scheidingsplanners een onderwerp vanuit zijn of haar eigen expertise en ervaring. Dit kan een persoonlijke ervaring zijn, een toelichting op een complexe kwestie of een inkijkje in onze dagelijkse praktijk. Deze maand legt Scheidingsplanner Leon van Laarhoven uit waarom kinderen de meest kwetsbare betrokkenen zijn bij een scheiding en waarom hun belangen een passende plek verdienen in de afspraken die ouders met elkaar maken.

Zelfreflectie

In een rustigere periode - zoals een welverdiende vakantie - ontstaat er ruimte om te reflecteren op de vele indrukwekkende gebeurtenissen in mijn professionele leven als financieel Scheidingsplanner tot nu toe. En dan bedoel ik meer specifiek de periode van de afgelopen 12 jaar waarin ik werkzaam ben (geweest) als toegewijd scheidingsprofessional bij De Scheidingsplanner Oss en omgeving. Vanuit deze zelfreflectie komt onder meer naar voren dat de meest kwetsbare groep van betrokkenen in een scheidingssituatie (meestal & helaas onvermijdelijk) de kinderen zijn, en met name de nog zeer jonge kinderen.

Positie van een kind (IVRK)

Zoals een pasgeborene (ja, dat komt steeds vaker voor in mijn praktijk…) probeert zich normaliter staande te houden tussen de diverse aanwezige zorgpersonen, waarvan er eentje natuurlijk een bijzondere vermelding verdient en een unieke plek inneemt, de moeder. En nu blijkt dat die uiterst belangrijke zorgpersoon voor dat kind zich in een zeer stressvolle en impactvolle fase in haar leven bevindt, namelijk een scheiding van haar levenspartner. Met deze levenspartner en tevens tweede belangrijke zorgpersoon heeft het kind namelijk ook een bijzondere band: dit is vaak de vader/meemoeder/verwekker van het kind. En ook deze tweede zorgpersoon ervaart veel stress en spanning vanwege de aanstaande scheiding.

Internationale rechten en participatie

Zonder enige vorm van levenservaring begeeft het zeer jonge kind zich ongevraagd in een penibele situatie. Maar goed dat er vanuit de Verenigde Naties per 4 november 1950 een aantal universele rechten van de mens zijn aangenomen en sindsdien opgenomen zijn binnen het Europees Verdrag voor de Rechten van de Mens (kortweg EVRM). Specifiek zijn per 20 november 1989 hieraan nog 54 kinderrechten toegevoegd en opgenomen in het Internationaal Verdrag inzake de Rechten van het Kind (kortweg IVRK). Hiermee wordt vanuit een menselijke opvatting getracht een aantal basisrechten voor elk (jong) kind te realiseren, zoals bescherming, overleving, ontwikkeling en participatie.

Met betrekking tot het basale kinderrecht van participatie is per 1 juli 2025 besloten om de mening van een kind binnen een scheiding al vanaf 8 jaar mee te wegen. Elk kind van deze leeftijd wordt in staat gesteld om zijn/haar mening te geven over de afspraken die voor hem/haar opgemaakt zijn door de betrokken en scheidende zorgpersonen. Naast deze zorgpersonen betekenen de (wederzijdse) grootouders ook veel voor een minderjarig kind.

Spanningsveld tussen zorgpersonen

Het is voor een minderjarig kind dan te hopen dat al deze zorgpersonen professioneel begeleid worden om via een passende vorm van onderlinge communicatie tot goede en werkzame afspraken te komen. Je voelt hier al een spanningsveld ontstaan waarbij een fijne toekomst voor het minderjarige kind zeker niet te allen tijde wordt gediend. De negatieve gevoelens van de scheidende zorgpersonen zijn vaak nog te scherp om de hoofd- en bijzaken van elkaar te kunnen scheiden.

Fiscale wensen en de waan van de dag

De betrokken zorgpersonen willen eerst en nadrukkelijk praten over alle ins en outs van de fiscaliteit rondom het behouden van de aanwezige woning, hebben het van nature in zich om tegen het principe van partneralimentatie te zijn, hebben volgens AI/ChatGPT recht op allerlei zaken, vinden de eerder afgesproken huwelijksvoorwaarden niet meer opportuun en vinden dat er op z’n minst een optimalisatie van allerlei kindregelingen zal moeten plaatsvinden. En oh ja, ze hebben haast.

Inventarisatie belangen, wensen en behoeften

Er wordt echter voorbijgegaan aan de voorwaarde van het kunnen geraken tot een aanvaardbare totaalregeling, namelijk het open en eerlijk met elkaar kunnen bespreken van ieders belangen, wensen en behoeften. Dat zijn namelijk de echte drijfveren die een blijvende invloed zullen hebben op ieders eigen toekomst op financieel, fiscaal en juridisch vlak na de scheiding. Dit is waar de werkwijze van de Scheidingsplanner de noodzakelijke balans en ruimte biedt om deze drijfveren inzichtelijk te maken om vervolgens tot een begrijpelijke/aanvaardbare totaalregeling te geraken.

De rol van fatsoen en respect

Als ervaren financieel Scheidingsplanner en bemiddelaar neem ik de taak op me om scheidende zorgpersonen erop te wijzen dat er een maatwerkoplossing in het vooruitzicht zeker wel mogelijk is. Dan is er wel een strikte voorwaarde van onderling fatsoen en respect als ouders van hun kind(eren) voor nodig. Ondanks het benoemen en benadrukken van het belang van deze ‘zachtere’ drijfveren als Scheidingsplanner vatten mijn klanten deze voorwaarde soms lichtvaardig op en blijven ze de strijdbijl hanteren als voormalige partners. Zonder zich te beseffen dat de basis voor de toekomst alleen maar gevormd zal worden vanuit het (eventueel) voortgezet ouderschap.

Een omslag in communicatie

Er zal een verandering nodig zijn om de gewijzigde situatie het hoofd te kunnen bieden (‘als je doet wat je deed, dan krijg je wat je kreeg’). Een succesvol doorlopen bemiddelingstraject bij de Scheidingsplanner heeft kans van slagen als deze zorgpersonen bereid zijn te veranderen in hun wijze van communiceren: niet op basis van strijd met uitwisseling van standpunten, maar door bereidheid te tonen om naar de ander te luisteren en diens belangen, wensen en behoeften als toekomstige gescheiden zorgpersonen te bespreken. Hiermee wordt wellicht tevens de kans gecreëerd dat de belangen van het kind oprecht een voorname positie innemen in de weging van alle aanwezige belangen.

Overlegscheiding als ambitie en missie

Dit is de voortdurende ambitie en persoonlijke missie waarmee ik me dagelijks inspan om - binnen de overlegscheiding – dus ook de belangen, wensen en behoeften van de betrokken kinderen in een scheiding een passende plek te verschaffen. Als ik dan eens partij kies als scheidingsprofessional, kies ik partij voor de meest kwetsbare: het minderjarige kind.

Maak een vrijblijvende afspraak